تنظیمات
اندازه فونت :
چاپ خبر
گروه : nafisigh
حوزه : آموزش عالی, دانشجویان, دانشگاهها, نشریات
شماره : 6266
تاریخ : ۱۳ دی, ۱۳۹۷ :: ۲۱:۴۹
نشریات دانشجویی؛ منادی یا مخاطب قانونگرایی؟ نشریات دانشجویی نشریات دانشجویی؛ منادی یا مخاطب قانونگرایی؟ وزارت علوم اوایل ماه جاری در نامه‌ای به دانشگاه‌ها رعایت قانون در حوزه نشریات دانشجویی را گوشزد کرده‌ است. اما دانشگاهی که باید منادی قانون‌گرایی در جامعه باشد، چه مسیری را طی کرده که باید آن را به قانون‌مداری دعوت کرد؟

وزارت علوم اوایل ماه جاری در نامه‌ای به دانشگاه‌ها رعایت قانون در حوزه نشریات دانشجویی را گوشزد کرده‌ است. اما دانشگاهی که باید منادی قانون‌گرایی در جامعه باشد، چه مسیری را طی کرده که باید آن را به قانون‌مداری دعوت کرد؟ کاهش وزن دانشگاه در روندها و تحولات کشور گزاره ای است که گروهی از اهالی دانشگاه، فرهنگ، سیاست و فعالیت های مدنی از آن سخن می گویند. از این منظر و پا به پای کاهش نقش دانشگاه در حیات سیاسی و اجتماعی کشور، توجه رسانه‌ها به اخبار و اتفاقات درون دانشگاه‌ها نیز رو به کاهش است. این در حالی است که فضای سیاسی و اجتماعی دانشگاه بیش از پیش نیازمند توجه رسانه‌ها و افکار عمومی است. از جمله اتفاقاتی که باید مورد بررسی قرار گیرد ابلاغ نامه‌ای به دانشگاه‌ها با موضوع نشریات دانشجویی است که در اوایل دی ماه سال جاری و از طرف معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم ابلاغ شده‌است. در مقدمه نامه با اشاره به نگاه ویژه دولت به حقوق شهروندی از دانشگاه‌ها خواسته شده‌است نهایت اهتمام و مساعی خود را برای اجرای «ضوابط ناظر بر نشریات دانشگاهی» (مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی،1383) به کار گیرند. در ادامه نامه طی 18 بند اهم موارد موجود در آیین‌نامه‌های قبلی به وضوح گوشزد شده‌است. طی سال تحصیلی نامه‌های مشابه دیگری به دانشگاه ابلاغ می‌شود. از این منظر شاید پرداختن به چنین نامه هایی بی‌مورد تلقی شود. اما اگر کمی دقیق‌تر شویم و زمینه ابلاغ نامه را مورد بررسی قرار دهیم، با مسایل قابل توجهی روبرو خواهیم شد. مهم‌تر از همه آنکه باید پرسید چرا وزارت علوم 13 سال پس از ابلاغ آیین‌نامه دوباره دانشگاه‌ها را به رعایت قانون دعوت می‌کند و حتی نسبت به تشریح واو به واو بندهای قانونی احساس ضرورت می‌کند؟ دانشگاهی که باید منادی قانون‌گرایی در جامعه باشد، چه مسیری را طی کرده‌است که باید آن را به قانون‌مداری دعوت کرد؟ البته هنگام زمامداری دولت نهم و دهم که دانشگاه متحمل فشار و برخوردهای بسیاری بود، رویه‌های فراقانونی چندان تعجب برانگیز نبود. به خصوص بعد از وقایع سال 88 که بهانه‌ای با عنوان «برخورد با فتنه» دست مدیران دانشگاه را برای برخوردهای سلیقه‌ای باز گذاشته بود. این در حالی است که در انتخابات سال 1392، دانشگاه پیش‌قدم تغییر در جامعه شد و دانشگاهیان به عنوان بخش اصلی بدنه رای روحانی تلاش کردند رویکرد مدیریتی جدیدی را بر کشور حاکم کنند. بعد از پیروزی روحانی و استقرار دولت، بیشترین شور و شوق در دانشگاه‌ها دیده می‌شد. فعالان دانشجویی در نشریات و تشکل‌هایشان مشتاقانه منتظر تغییر رویه‌ها و پیدایش روزنه‌های امید در فضای سیاسی و اجتماعی دانشگاه بودند. اما متاسفانه تغییر در راس وزارت علوم به تغییر روندهای نهادینه شده منجر نشد. علی رغم اینکه معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم نسبت به تغییر فضا نگرش مثبت داشت و در این راستا تلاش می‌کرد، تغییرات حاصله رضایت جامعه دانشجویی را به دست نیاورد. گذشت زمان نشان می‌دهد که گویی تغییر رویه‎های نهادینه شده با تغییر مدیران به دست نمی‌آید چنانکه سیاری رویه‌های غلط و غیرقانونی همچنان در دانشگاه‌ها پابرجا است. یکی از فعالان سابق نشریات دانشجویی در این خصوص می‌گوید «مقررات در خصوص اختیارات و وظایف مدیریت دانشگاه کاملاً روشن و شفاف است اما متاسفانه به قوانین مرتبط توجه جدی نمی‌شود و شاهد برخوردهای سلیقه‌ای و غیرقانونی هستیم.» وی درباره مصادیق این برخوردهای سلیقه‌ای می‌گوید «فعالیت نشریات در دانشگاه منوط به اعطای مجوز از طرف کمیته ناظر بر فعالیت نشریات دانشجویی است. اما برخی از دانشگاه‌ها اساساً کمیته را تشکیل نداده‌اند یا ترکیب آن ناقص است و برخی از اعضا، عضو نیستند. طبق قانون دانشجویان در کمیته ناظر نماینده دارند اما برخی از دانشگاه‌ها انتخابات برگزار نمی کنند. طبق مقررات مجوز نشریه باید 20 روز بعد از درخواست تعیین تکلیف شود. دانشگاهی داریم که در آن درخواست‌های دو سال پیش هنوز پاسخ نگرفته‌است.» از نظر این فعال سابق نشریات از دیگر مشکلات این حوزه عدم شفافیت در حمایت مالی از نشریات است. با توجه به اینکه در این زمینه هیچ گزارش عملکردی از طرف دانشگاه‌ها ارایه نمی‌شود، حمایت مالی عادلانه از همه نشریات مورد ابهام قرار دارد. از طرف دیگر «ما در عینیت می بینم نشریه ای که مورد پسند مدیران است به صورت رنگی و در هزار نسخه منتشر می شود و نشریه ای که مورد پسند نیست سیاه و سفید و در دویست نسخه ، این‌ها ابهام برانگیز است.» علاوه بر مسایل مدیریتی یاد شده، اعمال برخی از محدودیت‌های غیرقانونی نیز گزارش شده‌است. بنابر اظهارات یکی از فعالان نشریات؛ «برخی از محدودیت‌ها به صورت غیرقانونی بر اجزا و ارکان نشریه وارد می‌شود؛ از جمله نام نشریه یا زبان نشریه. مثلا می گویند اگر خواستید نشریه به زبان ترکی یا کردی منتشر کنید، باید 50 درصد آن فارسی باشد و ترجمه حتما باید چاپ شود. این اعمال محدودیت کاملا غیر قانونی است. یا به صورت غیرقانونی اسامی پیشنهادی نشریه را رد می کنند. همچنین بعضاً برای تعیین مدیر مسوول و سردبیر دخالت غیرقانونی می کنند. در برخی از دانشگاه‌ها باید برای توزیع نشریه مجوز جداگانه‌ای اخذ کرد و مانند آن» این طور که از گفت وگو با برخی فعالان نشریات دانشجویی بر می‌آید برخوردهای سلیقه‌ای و خارج از قانون مدیران دانشگاهی طولانی و متنوع است. بی دلیل نیست که وزارت علوم نسبت به یادآوری قوانین و دعوت برای رعایت آن احساس نیاز کرده‌است. اما چه بر سر دانشگاه آمده‌است؟ دو دهه پیش دانشگاه چشم نگران نظام و نبض تحولات جامعه بود. گاهی نشریات دانشگاهی و جنبش‌های دانشجویی روند جریان‌های سیاسی و اجتماعی کشور را تحت تاثیر قرار می‌داد. از طرف دیگر دانشگاه زمینه لازم برای جامعه پذیری سیاسی دانشجویان را فراهم می‌کرد و از این طریق شهروندان آگاه و فعال را به جامعه تزریق می‌کرد. اکنون بعد دو دهه شاهد آن هستیم که دانشجو دو سال برای اخذ مجوز یک نشریه دوندگی می‌کند و مدیر دانشگاه برای عمل بر اساس قانون تذکر می‌گیرد. وقت آن رسیده که سیاست‌های حوزه آموزش عالی را بر اساس نتایج عینی آن مورد بازاندیشی قرار دهیم. منبع : ایرنا

© 2019 تمام حقوق این سایت برای کتابداران محفوظ می باشد.